SMAAK 43: De Omgeving
Een 'radicale' architect als Rem Koolhaas heeft in het verleden wel eens uitgeroepen dat de omgeving van een gebouw, de context, er niet toedoet, terwijl anderen zich er juist door laten beïnvloeden. Architecten die rekening houden met de couleur locale, met de geest van de plek, met de traditie en de historie en zo tot een ontwerp komen.
Een goed voorbeeld zijn de ministeries van Binnenlandse Zaken, Justitie en Koninkrijkrelaties die nu in aanbouw zijn. In SMAAK 43 komt de architect hiervan, Hans Kollhoff, aan het woord die zegt dat een ministerie zich wel mag manifesteren in de stad en het zich ook dient te schikken naar de Haagse omstandigheden. Zo ontstaat er geleidelijk aan een coherent departementaal kwartier bij het station waarbij de architect een dialoog beoogt tussen het exterieur en interieur. De stad is in de ogen van Kollhoff leading voor het ontwerp.
Maar soms is de omgeving ook helemaal niet van belang. In de buurt van Shanghai is een replica van een Hollands stadje uit de grond gestampt dat niets met Nederlandse omstandigheden van doen heeft maar eerder een soort greatest hits is. Het Scheepvaartmuseum naast Hotel l'Europa, de Magere Brug en wat grachtenpanden en dat in een Chinees landschap met Chinese bewoners. Zo vervreemdend kan de architectuur in een bepaalde omgeving ook zijn.Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu is al sinds jaar en dag gevestigd in de bossen bij Bilthoven, waar het een bijna onzichtbaar en ongrijpbaar bestaan leidt. Werknemers zijn gesteld geraakt op deze groene enclave. Toch zijn er nu ver gevorderde plannen om het RIVM over zeven jaar te verhuizen naar de Uithof, het universiteitsterrein in Utrecht, waar beter samengewerkt kan worden met (de faciliteiten van) het Science Park ter plekke. De omgeving in Utrecht werkt kennelijk inspirerender en efficiënter.
Directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving is sinds begin dit jaar Maarten Hajer. In SMAAK 43 vertelt hij waar dat bureau voor staat en waar het zich op moet richten: op de effecten van het klimaat op onze omgeving en op de effecten van Vinexwijken bijvoorbeeld. Ze hebben meer automobiliteit gegenereerd dan was gedacht.
SMAAK 43 presenteert een aantal nieuwtjes: de eerste schetsen en plannen voor het Centrum voor Biodiversiteit in Leiden bijvoorbeeld waarin een aantal belangwekkende universitaire collecties samengaan. De nieuwe plannen voor de onderdoorgang van het Rijksmuseum mogen niet in SMAAK ontbreken, waaraan de directeur-generaal van OCW, Judith van Kranendonk, toevoegt dat ook het Van Gogh Museum zinspeelt op een nieuwe entree aan het Museumplein. Tenslotte laat de duurzaamheidsgoeroe William McDonough zijn licht schijnen over het ministerie van VROM dat op termijn het meest energiezuinige gebouw van Nederland moet zijn. Veel potenties in het gebouw worden niet benut, is zijn oordeel.