Rijksgebouwendienst

Rijksgebouwendienst - Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Koninklijk Paleis op de Dam (gevelrestauratie)

De restauratie van de gevel van het Koninklijk Paleis op de Dam is eind 2011 afgerond. Na maanden verstopt te hebben gezeten achter dik steigerdoek, gunt het Koninklijk Paleis Amsterdam de voorbijgangers eindelijk weer een blik op de gevel. Een deel van de steigers aan de Nieuwezijds Voorburgwal en de Paleisstraat werd al in november 2010 verwijderd, waardoor de eerste resultaten van de onderhouds- en restauratiewerkzaamheden al eerder konden worden aanschouwd.

De gevelwerkzaamheden hebben er voor gezorgd dat  het paleis weer in zijn volle schoonheid kan worden ervaren en technisch weer 25 tot 30 jaar mee kan. De Rijksgebouwendienst heeft onderhoud uitgevoerd  aan de gevel en de daklijsten. De werkzaamheden bestonden onder meer uit  het (deels) vervangen van slechte blokken, het vervangen van alle voegen, herstel en schilderwerk van kozijnen en het aanbrengen van nieuwe duivenwering.

Contrasten verzachten

Naast technische herstel is ook visueel herstel uitgevoerd. Dit houdt in dat de bonte vlekkerigheid van de gevel is verminderd: donkere stenen worden lichter en lichtere stenen donkerder. Kleur- en tooncontrasten worden niet uitgewist, maar verzacht. De architectuur van het plaies komt hiermee beter tot zijn recht.

De werkzaamheden aan de gevel, die in juni 2009 werden gestart, waren omvangrijk. Maar liefst 25.000 zandstenen blokken zijn stuk voor stuk nauwkeurig onderzocht. Vervolgens is per blok besloten: niets doen, omdat de steen in goede staat verkeerde, droog microstralen, eventueel krijten om de kleur te corrigeren, repareren of (deels) vervangen.

Onderzoek

Om er zeker van te zijn dat de technieken voor het visueel herstellen van de gevel het gewenste resultaat opleveren, heeft de Rijksgebouwendienst in 2009 een test uitgevoerd aan de achterzijde van de toren. Uit deze zogenaamde pilot is gebleken dat met de voorgestelde middelen en technieken dusdanige resultaten kunnen worden behaald dat op historische verantwoorde wijze de buitenzijde kan worden gerestaureerd.
Het resultaat is positief beoordeeld door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE), Bureau Monumenten en Archeologie (BMA, gemeente Amsterdam) en de Commissie voor Welstand en Monumenten (gemeente Amsterdam). 

Architectuur

Jacob van Campen. Restauratiearchitect Krijn van den Ende

Locatie

Amsterdam

Opdrachtgever

De Rijksgebouwendienst

Gebruiker

Het Koninklijk Paleis Amsterdam werd in de 17e eeuw gebouwd als stadhuis van Amsterdam. Na anderhalve eeuw, in 1808, kreeg het een andere bestemming. Napoleons broer, Lodewijk Napoleon, die toen 2 jaar koning van Holland was, werd de bewoner en maakte van het stadhuis een paleis.
Het paleis is door het Rijk bij wet aan de Koning ter beschikking gesteld. Het wordt onder meer gebruikt tijdens staatsbezoeken, voor de Nieuwjaarsrecepties en voor andere officiƫle ontvangsten.
Ook vinden er jaarlijks de uitreiking van de Erasmusprijs, de Zilveren Anjer, de Koninklijke Prijs voor de Vrije Schilderkunst en de Prins Claus Prijs plaats. Als er geen ontvangsten plaatsvinden, wordt het gebouw door de Stichting Koninklijk Paleis Amsterdam opengesteld voor publiek. 

Planning/status

De gevelrestauratie is eind 2011 afgerond. De Rijksgebouwendienst restaureerde en renoveerde tussen 2005 en 2009 het interieur van het Paleis. Lees hier meer over de restauratie van het interieur.

Meer informatie

Ontstoren Paleis op de Dam

Ontstoren Paleis op de Dam

Foto van paleisgevel voor restauratie
Paleisgevel voor restauratie
Foto van paleisgevel na restauratie
Paleisgevel na restauratie
Foto van werkzaamheden aan de gevel
Foto's Wim Ruigrok

NOS-items over de gevelrestauratie

Bekijk op de website van de NOS beelden en luister naar de radiofragmenten over de gevelwerkzaamheden: