Rijksgebouwendienst

Aandachtswijken

Oog voor de buurt

Rijksbouwmeester Frits van Dongen prolongeert het werk van de ontwerpteams die drie jaar geleden aan de slag gingen om de leefomgeving in 8 aandachtswijken te verbeteren. Uitbreiding van deze teams staat op stapel. Dat maakte Van Dongen duidelijk op 7 februari 2012 tijdens de presentatie van het magazine 'Oog voor de buurt' over het effect van de ontwerpteams. 

De multidisciplinaire ontwerpteams waren een initiatief van zijn voorganger Liesbeth van der Pol. In de 8 ‘aandachtswijken’ in grote steden (Crooswijk, Poelenburg, Klarendal, Doornakkers, Lelylaan, Transvaal, Stationsbuurt en Zomerzone) werd gewerkt aan zowel sociale als fysieke problemen, waarbij de leefbaarheid van de bewoners centraal stond. De ontwerpteams zijn zo succesvol gebleken, dat de huidige Rijksbouwmeester Frits van Dongen de teams dan ook handhaaft. Er staan ook teams in krimpgebieden op stapel.

'Kleine interventies met groot effect, Observeren en transformeren, Het wij-gevoel bevorderen, Een nieuw zelfbewustzijn, Herkennen van potentie. Dat vind ik in een paar krachtige woorden een mooie oogst van twee jaar ontwerpkracht in de buurt', zegt Van Dongen. 'Dit jaar gaan we  interdisciplinair aan de slag in de Achterhoek om te onderzoeken hoe je dorpskernen vitaal kan houden terwijl krimp op de loer ligt. In Venray gaan we met een paar teams bekijken hoe je door middel van herbestemming niet alleen een gebouw of terrein nieuw leven geeft, maar ook voor short-stay faciliteiten voor onder andere arbeidsmigranten zorgt. In Leeuwarden wordt gekeken naar hoe portiek- en galerijflats en omringend groen in een wederopbouwwijk levensvatbaar gemaakt kunnen worden.'

In het magazine 'Oog voor de buurt' staan de verhalen van bewoners, ontwerpers, wethouders en corporatiedirecteuren. Zij beschrijven hun ervaringen met de ontwerpteams en hun aanpak van leefbaarheidproblemen in de wijken.

• Lees het magazine 'Oog voor de buurt' (PDF)

Rijksadviseur Cultureel Erfgoed presenteert boek over cultuurhistorie veertig aandachtswijken

De aandachtswijken bevatten veel cultuurhistorische kwaliteit, waaronder markante publieke gebouwen als scholen en kerken. Het vinden van nieuwe bestemmingen voor oude gebouwen is van groot belang voor de aantrekkingskracht van deze wijken, concludeert de Rijksadviseur voor het Cultureel Erfgoed, Wim Eggenkamp.
Lees meer

Ontwerpvraagstukken in de aandachtswijken

Tijdens een inspiratiedag over de ruimtelijke kwaliteit in aandachtswijken in 2008 heeft Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol aangeboden om vanuit de expertise van het College van Rijksadviseurs een bijdrage aan ontwerpvraagstukken in de aandachtswijken te leveren.

De Rijksbouwmeester heeft daarop ‘ontwerppilots’ opgezet. De reden dat de Rijksbouwmeester deze ‘ontwerppilots’ in het leven heeft geroepen is om aandacht te vragen voor het belang van ontwerpers bij de integrale aanpak van de aandachtswijken. Het is niet alleen het sociale component dat een wijk maakt wat het is, ook de fysieke aspecten spelen een cruciale rol in het prettig wonen of verblijven.

De aanpak is in de vorm van pilots met ontwerpteams die gemeenten, corporaties, bewoners of andere betrokkenen bij de wijkenaanpak van advies voorzien bij ruimtelijke ingrepen.
Ieder team heeft als doel na te gaan op welke wijze ruimtelijk ontwerp, gebaseerd op de bestaande wijkaanpak, een bijdrage kan leveren aan een duurzame verbetering van de wijk. De samenstelling van de ontwerpteams is afhankelijk van de vraagstukken in de wijk. 

Randvoorwaarde is dat de vraag om advies vanuit de gemeente of andere betrokkenen (bewoners, corporaties, etc) komt. Ten eerste omdat de rijksbouwmeester simpelweg niet weet wat er in iedere wijk speelt om daar adequaat op in te kunnen springen en ten tweede omdat er draagvlak moet zijn voor de uitkomsten van de onderzoeken zodat er daadwerkelijk iets mee gebeurd en ze niet in ‘de la’ verdwijnen.

Nadat de opgaven bepaald zijn zorgt het atelier ervoor dat de juiste personen worden ingeschakeld om met de opgaven aan de slag te gaan. Inmiddels zijn we ruim een jaar en een aantal successen verder.
Lees meer over de aanpak en resultaten per wijk