Rijksgebouwendienst

Doornakkers Eindhoven

De gemeente Eindhoven en woningcorporatie Woonbedrijf hebben zich als eerste aangemeld, zij ontwikkelen in samenspraak met lokale partijen een integrale stedenbouwkundige visie op de ontwikkeling van de wijk. Hier is besloten om drie onderwerpen door drie verschillende teams te laten onderzoeken.

Imago van de wijk

Het bureau Wijkwiskunde is uitvoerig gaan praten met bewoners en heeft onderzocht wat zij denken dat het imago van de wijk is om vervolgens aan te geven welke kansen er liggen om het imago van de wijk te kunnen verbeteren. Er zijn een drietal fysieke locaties in de wijk waar verschillende groepen bewoners elkaar ongedwongen en/of noodzakelijk ontmoeten. Deze locaties bieden bij uitstek kans op verbeteren van het imago, niet alleen van de wijk maar ook van de groepen bewoners die Doornakkers nu juist maken wat het is.

Cultureel erfgoed in de wijk

Doornakkers heeft een heel aantal prachtige, historische panden. Uit vooronderzoek is gebleken dat een kerk dat plaats heeft moeten maken voor een flatgebouw nog dagelijks een gemis is voor vele bewoners. Cultureel erfgoed specialist Paul Morel - restauratiemedewerker bij Stadsherstel Amsterdam- is gevraagd om het cultureel erfgoed in kaart te brengen en een visie te schrijven wat betreft de herbestemming deze panden.

Groen in de wijk en verbinding oudbouw-nieuwbouw

Landschapsbureau - 5F10 - heeft onderzoek gedaan naar het maximaal benutten van bestaand groen in de wijk en naar het optimaliseren van ‘de Omloop’; de verbinding tussen de oudbouw en de nieuwbouw.
Ook hebben zij een lange termijn visie geschreven met betrekking tot groen in de wijk en wat de mogelijkheden zijn van al aanwezige elementen die nu niet benut worden, vb het kanaal.

De drie teams hebben hun bevindingen over drie plekken in de wijk gebundeld om zo tot een integrale visie te komen dat gericht is op het benutten van kansen van het ruimtelijk ontwerp voor de aanpak van de wijk.

De gemeente heeft toegezegd met de uitkomsten aan de slag te gaan en half 2010 zal de Rijksbouwmeester langs gaan om te zien hoe de resultaten in de wijk zijn gebruikt.

In de wijken Crooswijk en Transvaal was de aanpak iets anders. De deelnemers van Het Experiment (beroepservaring jonge architecten) zijn samen met ‘masters’ (ingezet door het atelier) een weekend naar de wijk getrokken om daar te werken aan de opdrachten die aan hen verstrekt waren.

Tijdens een inspiratiedag over de ruimtelijke kwaliteit in aandachtswijken in 2008 heeft Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol aangeboden om vanuit de expertise van het College van Rijksadviseurs een bijdrage aan ontwerpvraagstukken in de aandachtswijken te leveren.

De Rijksbouwmeester heeft daarop ‘ontwerppilots’ opgezet. De reden dat de Rijksbouwmeester deze ‘ontwerppilots’ in het leven heeft geroepen is om aandacht te vragen voor het belang van ontwerpers bij de integrale aanpak van de aandachtswijken. Het is niet alleen het sociale component dat een wijk maakt wat het is, ook de fysieke aspecten spelen een cruciale rol in het prettig wonen of verblijven.

De aanpak is in de vorm van pilots met ontwerpteams die gemeenten, corporaties, bewoners of andere betrokkenen bij de wijkenaanpak van advies voorzien bij ruimtelijke ingrepen.
Ieder team heeft als doel na te gaan op welke wijze ruimtelijk ontwerp, gebaseerd op de bestaande wijkaanpak, een bijdrage kan leveren aan een duurzame verbetering van de wijk. De samenstelling van de ontwerpteams is afhankelijk van de vraagstukken in de wijk.

Voorwaarde

Randvoorwaarde is dat de vraag om advies vanuit de gemeente of andere betrokkenen (bewoners, corporaties, etc) komt. Ten eerste omdat de Rijksbouwmeester simpelweg niet weet wat er in iedere wijk speelt om daar adequaat op in te kunnen springen en ten tweede omdat er draagvlak moet zijn voor de uitkomsten van de onderzoeken zodat er daadwerkelijk iets mee gebeurd en ze niet in ‘de la’ verdwijnen.

Nadat de opgaven bepaald zijn zorgt het atelier ervoor dat de juiste personen worden ingeschakeld om met de opgaven aan de slag te gaan.

Inmiddels zijn we ruim een jaar en een aantal successen verder. Lees hier meer over de aanpak en resultaten per wijk.