Column 'Open voor publiek, maar geen museum'
17 december 2008
Kunt u ook zo genieten van een mooi gedekte tafel tijdens de kerstdagen? In menig paleis of kasteel zijn in deze periode de mooiste kersttafels en kerstversieringen te bewonderen. We kunnen ons laten inspireren door prachtige serviezen, het rijke tafelzilver en fraaie decoraties. En met een beetje fantasie zien we vorige generaties met elkaar aan tafel zitten. Op Paleis Het Loo staat kerst dit jaar in het teken van drie eeuwen kerstversiering bij de Oranjes . Maar ook in andere tijden van het jaar staan de Oranjes in het middelpunt van de belangstelling op het Loo. Met fotoreportages over het koningshuis in de Nederlandse samenleving, met koninklijk speelgoed van Wilhelmina tot Amalia en met een dubbelexpositie over het leven van koningin Juliana. Paleis Het Loo is 'het' Oranjemuseum van Nederland en ons land is eenvoudigweg te klein voor een tweede Oranjemuseum op Soestdijk. Hoewel Soestdijk genoemd is als locatie voor het Nationaal Historisch Museum is besloten dat dit nieuwe museum in Arnhem zal komen. Een Soestdijkmuseum waar de geschiedenis van Soestdijk en zijn betekenis voor Nederland centraal staan is dus ook niet realistisch.
Tegelijk zien we dat de tijdelijke openstelling van het 'historische' deel van het paleis en van de tuin heel veel bezoekers trekt. De meesten zijn vooral nieuwsgierig naar hoe de koninklijke familie woonde, maar uit de reacties blijkt dat men ook onder de indruk is van de opengestelde ruimtes. Cultuurhistorici vinden dat deze ruimtes zoveel mogelijk gerestaureerd en bewaard moeten worden, omdat ze van hoge cultuurhistorische waarde zijn. Maar ze zien ook mogelijkheden voor een nieuwe toekomst. Van landen als Engeland en Zweden hebben we geleerd dat het goed mogelijk is om het behoud van historisch waardevolle ruimtes in paleizen te combineren met een zorgvuldig gebruik van die ruimtes. Sterker nog, de deskundigen in die landen adviseren ons om juist aan te sturen op een actief gebruik.
Wat betekent dit nu allemaal voor de toekomst van Soestdijk? In ieder geval dat Soestdijk geen museum zal worden. Wel dat we de historische ruimtes (èn de tuin) zoveel mogelijk in oude luister willen herstellen. Zodat deze tegelijk bewaard èn gebruikt kunnen worden. We zullen er ook alles aan doen om het publiek op Paleis Soestdijk met 'open armen' te blijven ontvangen. Of dat het hele jaar zal zijn of een deel is afhankelijk van de toekomstige functie(s) van het paleis.
Ik wens u fijne feestdagen en een goede jaarwisseling toe.
Jan Altenburg
directeur Paleis Soestdijk