Column 'Soestdijk: vorstelijke schakel op de heuvelrug?'
september 2009
Het zal u vast niet ontgaan zijn dat de provincie Utrecht en verschillende gemeenten al enige jaren werken aan toekomstplannen voor de Utrechtse Heuvelrug. Plannen die dit gebied meer samenhang moeten geven en aantrekkelijk moeten maken voor zowel bewoners als bezoekers. Sinds vorig jaar zijn wij daar actief bij betrokken. Bij onze zoektocht naar een nieuwe bestemming voor Paleis Soestdijk gaat het immers niet alleen om het paleis, maar om het hele landgoed van zo'n 165 ha, inclusief alle bijgebouwen. En dan is het verstandig om te kijken wat er zoal in de omgeving gebeurt en of daar kansen liggen voor Soestdijk. Kansen die aansluiten bij de kracht van Soestdijk zelf, maar die ook initiatieven van anderen kunnen versterken. In (ambtenaren)jargon hebben we het dan over een 'win-win'situatie.
In onze eigen visie op de omgeving zien we naast de cultuurhistorische betekenis van Soestdijk, een functie als groene corridor, als 'ontsnipperaar' en als recreatieplaats. Het cultuurhistorische aspect spreekt voor zich, denk ik. Met groene corridor bedoelen we dat het landgoed Soestdijk, zeker in combinatie met de omliggende bosgebieden, een 'groene long' kan zijn temidden van een gebied dat steeds verder verstedelijkt. En omdat Soestdijk op de grens van de noordelijke heuvelrug ligt, kan deze groene corridor ook verbindingen tot stand brengen (wat versnipperd is, kan worden 'ontsnipperd'). Tot slot kan Soestdijk ook een aantrekkelijke recreatieplaats zijn. Want, zoals ik eerder schreef in deze rubriek, willen we proberen de historische ruimtes (èn het landgoed) zoveel mogelijk in oude luister te herstellen, zodat het publiek Soestdijk kan blijven bezoeken. Of en hoe vaak dat kan, zal wel afhangen van de nieuwe bestemming.
In de plannen voor de Heuvelrug is gekeken naar blikvangers en 'pareltjes' die een speciale aantrekkingskracht kunnen hebben. Soestdijk is één van die pareltjes en kan straks een functie krijgen als 'poort' of 'schakel'. Het zal nog wel even duren voordat duidelijk is hoe zo'n poort- of schakelfunctie er uit gaat zien. Wat niet meer zo lang duurt is het herstel van het Baarnse Bos. Verschillende partijen, waaronder Staatsbosbeheer, de provincie Utrecht en de gemeente Baarn, hebben geld beschikbaar gesteld om dit prachtige bosgebied een flinke opknapbeurt te geven. Wat zou het mooi zijn als we ook een oversteekplaats vanuit het Baarnse Bos naar Paleis Soestdijk kunnen realiseren. Zodat bezoekers wandelend door het Baarnse Bos veilig de drukke Amsterdamsestraatweg kunnen oversteken. Zelf hoop ik dat deze oversteekplaats een eerste stap is naar het herstel van historische verbindingen. En hoe die er precies uitzagen, dat zal ons bos- en tuinhistorisch onderzoek binnenkort laten zien.
Jan Altenburg,
directeur Paleis Soestdijk