Column 'Wandelend in koninklijke bossen...'
13 oktober 2008
……geniet ik van steeds wisselende natuur en trekt de rijke geschiedenis van het landgoed Soestdijk aan me voorbij. Wat kunnen we leren van die geschiedenis voor de toekomst van het paleis en zijn omgeving? Bij het vinden van een nieuwe bestemming gaat het immers niet alleen om het paleis, maar ook om alle bijgebouwen en de 165 hectare die het landgoed nu omvat. Alle deskundigen zijn het erover eens dat gebouw, bijgebouwen en landgoed onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Ook adviseerden ze ons om vanuit ‘de kracht van Soestdijk’ een visie op de omgeving te ontwikkelen. Dat hebben we gedaan. We kwamen tot de ontdekking dat over een periode van 300 jaar stukken land zijn aangekocht en weer verkocht en dat de maximale grootte ooit zo’n 400 hectare is geweest. Het Paardenbos, het Roosterbos en het Baarnse bos: vroeger hoorde dat allemaal bij elkaar. Ook hebben we alle beleids- en streekplannen van gemeente, provincie en rijk verzameld omdat we daar bij de toekomst van Soestdijk rekening mee willen en moeten houden. Daar schrokken we eerst van, want al snel hadden we een stapel van een kleine meter verzameld!
Natuur, cultuur, recreatie en toerisme zijn begrippen die we steeds tegenkomen in die verschillende plannen en daarmee kunnen we bij de uitwerking van de nieuwe bestemming voor Soestdijk prima uit de voeten. Vooral ook omdat dit goed aansluit bij weer een ander stukje van de puzzel, namelijk ons onderzoek wat andere landen doen met hun koninklijk erfgoed. In dat onderzoek kwamen Haga Slott en Haga Park als interessante voorbeelden naar voren. Haga Slott, tot 1947 bewoond door de Zweedse Koninklijke familie en Haga Park, het belangrijkste Engelse landschapspark in Zweden (vergelijkbaar met de betekenis van de Engelse landschapstuin van Soestdijk in Nederland). In 1995 werden verschillende parken in de omgeving van Stockholm, waaronder Haga Park, samengevoegd tot het 1e nationale stadspark van Europa. Dit park fungeert als groenbuffer en recreatiegebied voor het verstedelijkte Stockholm. In dit park zijn paviljoens waarin verschillende functies zijn ondergebracht en de parken zijn open voor publiek. Een klein deel rond het Haga Slott is afgesloten omdat het gebruikt wordt als verblijf voor belangrijke gasten van de regering.
Met dit Zweedse voorbeeld voor ogen zie ik een prachtig groengebied ontstaan op de Utrechtse Heuvelrug. Waar oude verbindingen in ere zijn hersteld en met ruimte voor natuur en recreatie. Met als icoon een paleis (mèt paviljoens), waar nieuwe toekomstvaste functies zijn ondergebracht. Of laat ik me nu teveel meeslepen door mijn enthousiasme……
Jan Altenburg,
directeur Paleis Soestdijk